Người lao động bị sa thải có được nhận trợ cấp mất việc làm không?

Sa thải là hình thức kỷ luật lao động nghiêm khắc nhất, áp dụng đối với người lao động có hành vi vi phạm nghiêm trọng theo quy định của pháp luật lao động. Khi bị sa thải, hợp đồng lao động sẽ chấm dứt ngay lập tức, kéo theo nhiều hệ quả pháp lý và ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, đời sống của người lao động. Khi đó, người lao động bị sa thải có được nhận trợ cấp mất việc làm không? Bài viết dưới đây, Luật Trí Minh sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc trên!

1. Trợ cấp mất việc làm là gì?

Theo Bộ luật Lao động 2019, trợ cấp mất việc làm là khoản tiền mà người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả cho người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động trong một số trường hợp nhất định, nhằm bù đắp phần thu nhập bị mất khi người lao động không còn việc làm.

Mức trợ cấp mất việc làm được xác định như sau:

• Mỗi năm làm việc được trợ cấp 01 tháng tiền lương,
• Ít nhất bằng 02 tháng tiền lương,
• Thời gian làm việc để tính trợ cấp là tổng thời gian làm việc thực tế trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

2. Phân biệt Trợ cấp mất việc làm và Trợ cấp thôi việc

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết dựa trên Bộ luật Lao động 2019:

3. Người lao động bị sa thải có được hưởng trợ cấp mất việc làm không?

Căn cứ theo quy định của pháp luật lao động hiện hành, trợ cấp mất việc làm chỉ được chi trả khi người lao động đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

3.1. Điều kiện về thời gian làm việc

Người lao động phải có thời gian làm việc thường xuyên cho người sử dụng lao động từ đủ 12 tháng trở lên. Mức trợ cấp được xác định theo nguyên tắc: mỗi năm làm việc được chi trả 01 tháng tiền lương, nhưng tổng mức trợ cấp không thấp hơn 02 tháng tiền lương.

3.2. Điều kiện về nguyên nhân mất việc làm

Việc hưởng trợ cấp mất việc làm chỉ được xem xét trong trường hợp người lao động bị mất việc không do lỗi của mình, mà xuất phát từ các nguyên nhân khách quan liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm:

• Doanh nghiệp thay đổi cơ cấu tổ chức hoặc tổ chức lại lao động;
• Thay đổi quy trình sản xuất, công nghệ, máy móc, thiết bị gắn với ngành, nghề kinh doanh;
• Thay đổi sản phẩm hoặc cơ cấu sản phẩm;
• Do ảnh hưởng của khủng hoảng hoặc suy thoái kinh tế;
• Thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước trong quá trình cơ cấu lại nền kinh tế hoặc thực hiện các cam kết quốc tế;
• Doanh nghiệp thực hiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê; chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã.

Từ các quy định nêu trên có thể khẳng định rằng, sa thải là hình thức kỷ luật lao động áp dụng đối với hành vi vi phạm kỷ luật của người lao động, không thuộc trường hợp mất việc làm do thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế hoặc sắp xếp lại doanh nghiệp. Vì vậy, người lao động bị sa thải không đáp ứng điều kiện để hưởng trợ cấp mất việc làm. Nói cách khác, dù đã làm việc đủ từ 12 tháng trở lên, người lao động vẫn không được nhận trợ cấp mất việc làm khi bị sa thải.

4. Những quyền lợi sát sườn mà người bị sa thải vẫn được hưởng

Dù pháp luật quy định người bị sa thải không được nhận trợ cấp mất việc, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn ra đi tay trắng. Để bảo vệ quyền lợi tối thiểu cho người lao động, pháp luật vẫn ấn định các khoản bù đắp và nghĩa vụ từ phía doanh nghiệp như sau:

4.1. Được hưởng trợ cấp thất nghiệp (Từ quỹ bảo hiểm)

Căn cứ theo Luật Việc làm, việc bị sa thải không phải là rào cản ngăn bạn nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp. Chỉ cần bạn đáp ứng các tiêu chuẩn sau, bạn vẫn có thể nộp hồ sơ hưởng trợ cấp:

• Hợp đồng chấm dứt hợp pháp: Hình thức sa thải được coi là chấm dứt hợp đồng theo đúng quy định (trừ trường hợp bạn tự ý bỏ việc/đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật hoặc đã đủ tuổi hưu).
• Thời gian đóng bảo hiểm: Có ít nhất 12 tháng đóng Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trong vòng 24 tháng trước khi nghỉ việc.
• Thời hạn nộp hồ sơ: Phải thực hiện thủ tục trong vòng 03 tháng kể từ ngày nhận quyết định sa thải.
• Trạng thái việc làm: Sau 10 ngày làm việc kể từ lúc nộp đủ hồ sơ, bạn chưa có việc làm mới và không thuộc các diện đặc biệt (đi nghĩa vụ, đi tù, định cư nước ngoài…).

4.2. Được thanh toán tiền lương và những ngày phép chưa nghỉ

Đừng quên kiểm tra lại quỹ ngày nghỉ của mình. Theo Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp có nghĩa vụ:

• Thanh toán đầy đủ tiền lương cho những ngày bạn đã làm việc thực tế nhưng chưa đến kỳ trả lương.
• Quy đổi ngày phép thành tiền: Nếu bạn chưa nghỉ hết số ngày phép hằng năm, công ty phải thanh toán bằng tiền mặt cho những ngày chưa nghỉ đó.

4.3. Được trả lại hồ sơ và xác nhận quá trình làm việc

Dù quan hệ lao động kết thúc không mấy êm đẹp, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm về giấy tờ:

• Chốt sổ BHXH: Hoàn tất thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH, BHTN và trả lại sổ cho người lao động.
• Hoàn trả bản gốc: Trả lại tất cả các loại giấy tờ, bằng cấp bản chính mà công ty đã tạm giữ (nếu có) trong quá trình làm việc.
• Cung cấp tài liệu: Nếu bạn yêu cầu bản sao các giấy tờ liên quan đến quá trình làm việc, công ty phải cung cấp và chịu mọi chi phí sao chép, gửi hồ sơ.

Lời khuyên: Sau khi nhận quyết định sa thải, hãy chủ động yêu cầu bộ phận Nhân sự cung cấp ngay Tờ rời sổ BHXH và Quyết định sa thải để kịp thời làm thủ tục trợ cấp thất nghiệp, tránh để quá hạn 3 tháng sẽ mất đi quyền lợi đáng kể này.

5. Một số lưu ý quan trọng cho người lao động

Khi bị xử lý kỷ luật sa thải, để bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của mình, người lao động cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề sau:

• Xác định tính hợp pháp của quyết định sa thải: Cần xem xét kỹ căn cứ, trình tự và thủ tục xử lý kỷ luật của người sử dụng lao động có đúng quy định pháp luật hay không. Trường hợp sa thải trái pháp luật, người lao động có quyền yêu cầu bảo vệ quyền lợi.
• Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan: Các giấy tờ như hợp đồng lao động, quyết định sa thải, biên bản họp xử lý kỷ luật, bảng lương, sổ bảo hiểm xã hội… là căn cứ quan trọng khi giải quyết tranh chấp.
• Thực hiện đúng thời hạn nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp: Người lao động cần nộp hồ sơ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, tránh trường hợp mất quyền hưởng trợ cấp do quá hạn.
• Yêu cầu doanh nghiệp thanh toán đầy đủ các khoản còn lại: Bao gồm tiền lương chưa thanh toán, tiền nghỉ hằng năm chưa sử dụng, các khoản phụ cấp, quyền lợi khác theo hợp đồng và quy định pháp luật.
• Chủ động tìm kiếm sự tư vấn pháp lý khi cần thiết: Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc có dấu hiệu sa thải trái pháp luật, người lao động nên sớm tham vấn luật sư để được hướng dẫn thủ tục khiếu nại, khởi kiện đúng thời hiệu.

6. Dịch vụ tư vấn pháp lý tại Luật Trí Minh

Trong thực tế, không ít trường hợp người lao động bị sa thải nhưng không nắm rõ quyền lợi của mình, dẫn đến bỏ lỡ thời hạn yêu cầu trợ cấp, bồi thường hoặc không biết cách xử lý khi bị sa thải trái pháp luật. Thấu hiểu những khó khăn đó, Luật Trí Minh cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý chuyên sâu trong lĩnh vực lao động – việc làm, giúp người lao động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp một cách hiệu quả.

Khi sử dụng dịch vụ tại Luật Trí Minh, khách hàng sẽ được:

• Tư vấn đánh giá tính hợp pháp của quyết định sa thải theo đúng quy định của pháp luật lao động;
• Hướng dẫn xác định các quyền lợi người lao động được hưởng khi bị sa thải, bao gồm trợ cấp thất nghiệp, tiền lương, tiền nghỉ hằng năm và các khoản liên quan.
• Hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại, đơn yêu cầu hòa giải, hồ sơ khởi kiện tranh chấp lao động;
• Đại diện người lao động làm việc với doanh nghiệp, cơ quan có thẩm quyền hoặc tham gia tố tụng tại Tòa án khi cần thiết;

7. Lý do nên lựa chọn dịch vụ tại Luật Trí Minh

Trong bối cảnh tranh chấp lao động ngày càng gia tăng, đặc biệt là các trường hợp sa thải trái pháp luật, chấm dứt hợp đồng không đúng quy định, việc lựa chọn một đơn vị tư vấn pháp lý uy tín là yếu tố then chốt giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình. Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú và cách tiếp cận linh hoạt, Luật Trí Minh đã và đang là địa chỉ tin cậy của nhiều người lao động khi cần hỗ trợ pháp lý chuyên sâu, kịp thời và hiệu quả. Những lý do nổi bật khiến khách hàng tin tưởng lựa chọn Luật Trí Minh:

• Chuyên sâu trong lĩnh vực pháp luật lao động: Luật Trí Minh sở hữu đội ngũ luật sư có nhiều năm kinh nghiệm trong tư vấn và giải quyết tranh chấp lao động, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến sa thải, chấm dứt hợp đồng lao động và quyền lợi sau nghỉ việc.
• Tư vấn đúng trọng tâm – bám sát quy định pháp luật: Mỗi vụ việc đều được phân tích dựa trên căn cứ pháp lý cụ thể và thực tiễn áp dụng, giúp người lao động hiểu rõ bản chất vấn đề và phương án xử lý phù hợp.
• Đồng hành xuyên suốt quá trình giải quyết: Từ tư vấn ban đầu, soạn thảo hồ sơ, làm việc với người sử dụng lao động đến đại diện giải quyết tranh chấp tại cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án, Luật Trí Minh luôn sát cánh cùng khách hàng.
• Giải pháp pháp lý hiệu quả, tối ưu thời gian và chi phí: Luật Trí Minh ưu tiên các phương án thương lượng, hòa giải hợp lý, hạn chế rủi ro pháp lý và giảm thiểu chi phí cho người lao động.
• Cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin khách hàng: Toàn bộ thông tin, hồ sơ và nội dung tư vấn đều được bảo mật nghiêm ngặt theo quy định pháp luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp luật sư.
• Phong cách làm việc chuyên nghiệp, tận tâm: Luật Trí Minh luôn đặt quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng làm trọng tâm trong mọi hoạt động tư vấn và hỗ trợ pháp lý.
• Chi phí dịch vụ minh bạch, tư vấn rõ ràng ngay từ đầu (lý do bổ sung): Mọi khoản phí dịch vụ đều được Luật Trí Minh thông tin cụ thể, rõ ràng, giúp người lao động chủ động lựa chọn phương án phù hợp, tránh phát sinh chi phí không cần thiết trong quá trình giải quyết vụ việc.

Trên đây là những chia sẻ giúp làm rõ thắc mắc “Người lao động bị sa thải có được nhận trợ cấp mất việc làm không?” cũng như các quyền lợi mà người lao động vẫn có thể được hưởng theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp cần trao đổi chi tiết hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ tại Luật Trí Minh, vui lòng liên hệ qua Email: contact@luattriminh.vn hoặc số Hotline: 024 3766 9599 (Hà Nội) và 028 3933 3323 (TP.HCM) để được đội ngũ luật sư hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả.